Những điều cần biết về chỉ số khi đo huyết áp

Những con số có ý nghĩa gì?

Mọi người đều muốn có một mức huyết áp bình thường, khỏe mạnh. Nhưng, chính xác thì như thế nào là bình thường? Khi bạn được đo huyết áp, kết quả sẽ bao gồm hai con số, trông giống như một phân số, ví dụ như 120/80.

Số ở phía trên đại diện cho áp lực lên động mạch trong khi cơ tim co lại, hay còn gọi là huyết áp tâm thu. Con số phía dưới đại diện cho huyết áp của bạn khi cơ tim nghỉ giữa các lần co bóp, và được gọi là huyết áp tâm trương. Cả hai con số này đều quan trọng trong việc xác định tình trạng sức khỏe của trái tim bạn. Chỉ số này càng cao chứng tỏ tim bạn phải làm việc rất nhiều mới có thể bơm máu đi khắp cơ thể được.

Giới hạn bình thường là gì?

Trong giới hạn bình thường, thì con số ở trên (hay con số lớn hơn) phải ở trong khoảng từ 90 đến 120, và con số ở dưới (hay số nhỏ hơn) phải nằm trong khoảng từ 60 đến 80. Khi cả huyết áp tâm thu và huyết áp tâm trương của bạn ở trong giới hạn này thì huyết áp của bạn sẽ được coi là bình thường (theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ). Huyết áp được đo bằng đơn vị là milimet thủy ngân, viết tắt là mmHg. Bất cứ chỉ số huyết áp nào nằm trong khoảng dưới 120/80 mmHg và trên 90/60 mmHg sẽ được coi là bình thường. Huyết áp quá thấp sẽ không đủ để cung cấp đủ oxy và máu cho cơ thể và tim.

Nếu huyết áp của bạn ở trong giới hạn bình thường, bạn sẽ không cần phải can thiệp về mặt y tế. Tuy nhiên, bạn nên duy trì lối sống lành mạnh và cân nặng hợp lý để dự phòng bệnh tăng huyết áp phát triển. Thường xuyên tập luyện thể thao và cắt giảm lượng muối trong chế độ ăn có thể sẽ giúp ích cho bạn. Bạn sẽ cần phải thận trọng hơn trong các thói quen sống nếu bạn có tiền sử gia đình có người bị tăng huyết áp.

Tiền tăng huyết áp

Chỉ số huyết áp cao hơn 120/80 mmHg được coi là dấu hiệu cảnh báo để bạn chú ý hơn đến các thói quen tốt cho tim mạch. Khi huyết áp tâm thu (số lớn hơn) nằm trong khoảng 120 đến 139mmHg hoặc nếu huyết áp tâm trương (số nhỏ hơn) nằm trong khoảng từ 80 đến 89 mmHg thì có nghĩa là bạn đang ở giai đoạn tiền tăng huyết áp.

Mặc dù chỉ số này chưa thực sự cho thấy là bạn bị tăng huyết áp, nhưng, huyết áp của bạn đã không còn ở trong giới hạn bình thường nữa. Tăng huyết áp nhẹ có thể rất dễ phát triển thành tăng huyết áp thực sự và khiến bạn có nguy cơ mắc các bệnh tim mạch và đột quỵ cao hơn.

Trong giai đoạn tiền tăng huyết áp, bạn chưa cần phải uống thuốc. Nhưng đây là lúc bạn nên thay đổi lối sống của mình. Có một chế độ ăn cân đối và thường xuyên luyện tập có thể làm giảm huyết áp của bạn về mức bình thường và cũng có thể ngăn chặn tiền tăng huyết áp phát triển thành tăng huyết áp thực sự.

Tăng huyết áp giai đoạn 1

Bạn sẽ được chẩn đoán là bị tăng huyết áp nếu huyết áp tâm thu của bạn đạt ngưỡng từ 140 đến 159mmHg hoặc nếu huyết áp tâm trương đạt ngưỡng từ 90 đến 99 mmHg. Đây được coi là tăng huyết áp giai đoạn 1.

Tuy nhiên, Hiệp hội Tim mạch Mỹ nhấn mạnh rằng, nếu chỉ có 1 chỉ số của bạn cao hơn thì bạn chưa thực sự bị tăng huyết áp. Chẩn đoán xác định tăng huyết áp chỉ được đưa ra nếu các chỉ só của bạn vẫn ở ngưỡng cao trong một khoảng thời gian dài.

Bác sỹ có thể giúp bạn đo và ghi lại huyết áp của rmình nếu huyết áp của bạn quá cao. Bạn có thể sẽ phải dùng thuốc nếu huyết áp của bạn không cải thiện sau 1 tháng thay đổi lối sống lành mạnh.

Tăng huyết áp giai đoạn 2

Tăng huyết áp giai đoạn 2 sẽ nguy hiểm hơn. Nếu huyết áp tâm thu của bạn cao hơn 160mmHg và huyết áp tâm trương cao hơn 100mmHg thì bạn sẽ được coi là đang trong giai đoạn 2 của bệnh tăng huyết áp.

Ở giai đoạn này, bác sỹ sẽ kê cho bạn một đến hai loại thuốc để kiểm soát huyết áp. Nhưng bạn không nên chỉ dựa vào thuốc để điều trị tăng huyết áp. Thói quen sống cũng là một phần rất quan trọng trong giai đoạn 2 của bệnh tăng huyết áp.

Một số loại thuốc có thể được phối hợp cùng với việc giữ lối sống lành mạnh bao gồm:

Thuốc ức chế ACE để thư giãn các mạch máuThuốc chẹn alpha để làm giảm sức cản của động mạchThuốc chẹn beta để làm giảm nhịp tim và thư giãn mạch máuThuốc chẹn kênh canxi để làm thư giãn mạch máu.Thuốc lợi tiểu để làm giảm lượng dịch trong cơ thể, bao gồm là dịch trong các mạch máu.

Ngưỡng nguy hiểm

Chỉ số huyết áp trên 180/100 mmHg được coi là vấn đề sức khỏe nguy hiểm. Hiệp hội Tim mạch Mỹ gọi đây là một cuộc “khủng hoảng tăng huyết áp” (hypertensive crisis). Khi phát hiện huyết áp trong giới hạn này bạn cần được điều trị ngay lập tức kể cả không có các triệu chứng khác đi kèm.

Bạn nên được điều trị ngay lập tức nếu huyết áp của bạn ở giới hạn này và đi kèm với các triệu chứng như:

Đau ngựcKhó thởThay đổi thị lựcCác triệu chứng đột quỵ, như liệt hoặc mất kiểm soát cơ mặtCó máu trong nước tiểuChóng mặtĐau đầu

Tuy nhiên, đôi khi, chỉ số huyết áp cao sẽ xảy ra và sau đó sẽ lại quay trở về mức bình thường. Nếu bạn đo huyết áp và thấy chỉ số huyết áp của mình ở trong giới hạn nguy hiểm, thì lời khuyên của các bác sỹ là bạn nên ngồi nghỉ ngơi một chút, sau đó đo lại lần thứ hai. Nếu lần thứ hai, huyết áp của bạn vẫn cao như vậy thì chứng tỏ rằng, bạn cần được điều trị càng sớm càng tốt hoặc phụ thuộc vào việc, bạn có bất kỳ triệu chứng nào trong số các triệu chứng kể trên hay không.

Biện pháp dự phòng

Bạn có huyết áp bình thường không có nghĩa là bạn có quyền tự mãn. Kể cả khi chỉ số huyết áp của bạn chứng minh bạn rất khỏe mạnh, thì bạn cũng nên thực hiện các biện pháp dự phòng để giữ huyết áp của mình luôn trong giới hạn bình thường. Việc này sẽ giúp bạn dự phòng được bệnh cao huyết áp phát triển hoặc các bệnh khác liên quan đến tim mạch.

Các biện pháp dự phòng dưới đây có thể sẽ giúp bạn làm giảm huyết áp hoặc tránh được tình trạng tăng huyết áp

Giảm lượng muối mà bạn tiêu thụ. Lý tưởng nhất, bạn không nên tiêu thụ quá 2300mg muối/ngày. Người trường thành đã bị tăng huyết áp nên hạn chế lượng muối tiêu thụ không quá 1500mg/ngàyKhông thêm muối vào thực phẩm. Việc này sẽ làm tăng lượng muối bạn tiêu thụ.Hạn chế ăn thức ăn chế biến sẵn, vì những loại thực phẩm này vừa chứa nhiều muối lại có giá trị dinh dưỡng rất thấpGiảm lượng caffein tiêu thụ. Bạn nên trao đổi với bác sỹ để xem liệu việc nhạy cảm với caffein có đóng vai trò gì trong việc làm tăng chỉ số huyết áp của bạn không.Luyện tập thường xuyên hơn. Mức độ thường xuyên chính là chìa khóa quan trọng trong việc duy trì chỉ số huyết áp ở ngưỡng bình thường. Việc mỗi ngày bạn luyện tập 30 phút sẽ tốt hơn là việc bạn luyện tập hàng giờ, nhưng chỉ luyện tập vào ngày cuối tuần.Duy trì cân nặng hợp lý, hoặc giảm cân nếu cần. Giảm khoảng 4-5kg sẽ tạo ra những khác biệt rất lớn trong chỉ số huyết áp của bạn.Kiểm soát mức độ stress. Luyện tập ở mức độ vừa phải, tập yoga hay thậm chí là ngồi thiền 10 phút có thể giúp bạn giảm bớt căng thẳngGiảm lượng đồ uống có cồn. Phụ thuộc vào tình trạng bệnh của bạn, bạn thậm chí sẽ phải cai hẳn đồ uống có cồn.Cai thuốc lá

Khi bạn lớn tuổi hơn, việc dự phòng sẽ trở nên quan trọng hơn. Huyết áp tâm thu sẽ có xu hướng tăng lên khi bạn trên 50 tuổi, theo Hiệp hội Tim mạch Mỹ. Một số vấn đề về sức khỏe, ví dụ như tiểu đường, cũng đóng một vai trò nhất định. Trao đổi với bác sỹ về việc làm thế nào bạn có thể kiểm soát sức khỏe nói chung để dự phòng bệnh tăng huyết áp.

Kết luận

Giữ huyết áp ở mức ổn định là vô cùng quan trọng trong việc dự phòng các biến chứng, ví dụ như bệnh tim mạch và đột quỵ. Sự phối hợp giữa việc duy trì lối sống lành mạch và dùng thuốc có thể sẽ làm giảm huyết áp của bạn. Giảm cân cũng rât cần thiết để giữ chỉ số huyết áp ở mức bình thường.

Nhưng bạn nên nhớ rằng, chỉ số huyết áp ở một thời điểm không thực sự có thể phân loại được tình trạng sức khỏe của bạn. Đo huyết áp thường xuyên sẽ đem lại kết quả chính xác hơn. Đó là lý do vì sao bạn nên đo huyết áp ít nhất 1 năm 1 lần, được thực hiện bởi nhân viên y tế, hoặc đo thường xuyên hơn, nếu chỉ số huyết áp của bạn cao.

TS.BS. Trương Hồng Sơn - Viện Y học Ứng dụng Việt Nam

Trí thông minh lúc nhỏ liên quan tới tuổi thọ

Đây là nghiên cứu lớn nhất cho đến nay báo cáo nguyên nhân gây tử vong ở nam giới và phụ nữ trong suốt cuộc đời và những phát hiện này chỉ ra rằng lối sống, đặc biệt là thói quen hút thuốc lá là một thành phần quan trọng trong ảnh hưởng của trí thông minh, sự khác biệt về tỷ lệ tử vong.

Các nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng trung bình, những người có chỉ số IQ cao hơn có xu hướng sống lâu hơn những người có chỉ số IQ thấp hơn nhưng những kết luận này phần lớn dựa trên dữ liệu từ những người tham gia là nam giới và ở độ tuổi trung niên.

Trong nghiên cứu này, một nhóm các nhà nghiên cứu từ ĐH Edinburgh đã tìm hiểu mối liên quan giữa điểm số kiểm tra trí thông minh được đánh giá lúc 11 tuổi và nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở nam giới và phụ nữ tới 79 tuổi.

Những phát hiện này được dựa trên dữ liệu từ 33.536 nam và 32.229 nữ sinh ra ở Scotland năm 1936, những người này đã thực hiện bài kiểm tra trí thông minh lúc 11 tuổi và những người này có thể được liên kết với dữ liệu nguyên nhân gây tử vong.

Nguyên nhân gây tử vong bao gồm bệnh tim mạch, đột quỵ, các loại ung thư, bệnh hô hấp, bệnh tiêu hóa, nguyên nhân bên ngoài (bao gồm tự tử và tử vong do chấn thương) và sa sút trí tuệ.

Sau khi tính đến một số yếu tố có thể ảnh hưởng đến kết quả, như tuổi, giới tính và tình trạng kinh tế xã hội, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng chỉ số thông minh khi nhỏ cao hơn có liên quan tới giảm nguy cơ tử vong cho đến tuổi 79.

Ví dụ, điểm số kiểm tra cao hơn có liên quan tới giảm 28% nguy cơ tử vong vì bệnh hô hấp, giảm 25% nguy cơ tử vong vì bệnh tim mạch và giảm 24% nguy cơ tử vong vì đột quỵ.

Các mối liên quan đáng chú ý khác đã được quan sát thấy là giảm nguy cơ tử vong do thương tích, ung thư liên quan đến hút thuốc (đặc biệt là phổi và dạ dày), bệnh tiêu hoá và chứng sa sút trí tuệ. Không có mối liên quan rõ ràng giữa trí thông minh lúc nhỏ và tử vong do ung thư không liên quan đến hút thuốc.

BS Thu Vân

(Theo Sciencedaily)

Phòng viêm da tiếp xúc côn trùng

Lê Thu Hiếu (Nam Định)

Những nốt mẩn đỏ, ngứa và rát là biểu hiện của bệnh viêm da do côn trùng. Bệnh này thường xuất hiện vào thời điểm chuyển từ mùa hè sang mùa thu (khoảng tháng 7 đến tháng 10 hằng năm). Kẻ gây bệnh là côn trùng cánh cứng, có phấn và dịch gây cháy bỏng da như kiến, sâu ban miêu, con giời...

Khi tiếp xúc với côn trùng, người bệnh thấy ngứa, rát bỏng tại chỗ. Sau 6-12 giờ sẽ xuất hiện các vết đỏ, kích thước từ 1-5cm, rộng 3-4mm. Từ 1-3 ngày sau xuất hiện mụn nước trên nền da đỏ, lấm tấm bọng nước và bọng mủ. Lúc này, người bệnh có cảm giác đau, kèm theo sốt, mệt mỏi, khó chịu, nổi hạch, đau ở vựng cổ, nách, bẹn tương ứng với tổn thương, đi lại khó khăn. Nếu tổn thương ở vùng gần mắt có thể làm sưng húp cả hai mắt, 5-7 ngày sau mới hết. Việc điều trị bệnh hiện nay không khó, nhưng lại rất cần thận trọng.

Nếu chỉ có vết đỏ, chỉ cần dùng nước muối loãng 0,9% hoặc nước vôi loãng chấm ngày 3-4 lần, tránh rửa nước nhiều, tránh kỳ cọ làm trượt da tróc vảy. Nếu đau rát nhiều có thể dùng dung dịch yarish, dalibua, kháng sinh, các loại hồ làm dịu da như hồ nước, hồ tetra-pred từ 4-6 ngày là khỏi. Nếu tổn thương nhiễm trùng hóa mủ, sốt, có biểu hiện nhiễm trùng toàn thân... bệnh nhân nên đi khám chuyên khoa da liễu. Tùy tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ kê kháng sinh kết hợp với kháng histamin tổng hợp và corticoid nhẹ để uống.

Tuyệt đối không được sử dụng phương pháp chữa dân gian như nhai gạo nếp, đỗ xanh đắp lên vết đau, có thể gây nhiễm trùng nặng. Để phòng bệnh, vào thời điểm giao mùa, các gia đình nên đóng cửa sổ vào buổi tối hoặc sử dụng lưới để ngăn côn trùng không bay vào nhà.

BS. Vũ Thu Dung

Muốn khỏe và sống lâu, hãy cầu nguyện

Cầu nguyện, đọc kinh là điều người Mỹ tin làm hàng ngày

Ngoài việc thường xuyên tập thể dục, ăn thực phẩm lành mạnh, sạch và thô (ít chế biến), không uống rượu nhiều, không hút thuốc lá… thì người Mỹ còn thường xuyên cầu nguyện và đọc kinh để giúp có sức khỏe tốt nhất và tuổi thọ cao. Điều này đã được các nghiên cứu khoa học chứng minh rằng: cầu nguyện và thiền định thường xuyên sẽ mang lại lợi ích rất tốt cho sức khỏe tinh thần và thể chất.

Thường xuyên cầu nguyện giúp con người khỏe và sống lâu

Dĩ nhiên là ở các nước theo Đạo Phật, việc tụng kinh niệm phật cũng có tác dụng tốt như vậy.

Tụng kinh niệm phật cũng giúp chúng ta sống khỏe và trường thọ

Mỹ là đất nước có công nghệ hiện đại hơn người, nhưng người dân Mỹ chẳng ngại ngần gì khi thổ lộ niềm tin vào Chúa. Thông điệp “IN GOD WE TRUST” (Tạm dịch: Chúng con tin vào Thiên Chúa” hiện hữu khắp nơi. Các đời tổng thống đều phải tuyên thệ trước Kinh Thánh khi lên nhậm chức.

Nhiều nghiên cứu mới đây cho thấy: Cầu nguyện là giải pháp điều trị thay thế phổ biến nhất ở xã hội Mỹ ngày nay. Nghiên cứu của Đại học Rochester cho hay: hơn 85% những người mắc bệnh nặng đã cầu nguyện, tỉ lệ này cao hơn nhiều so với việc dùng thảo mộc hoặc theo đuổi phương thức chữa bệnh phi truyền thống khác.

Các chỉ số sức khỏe tốt lên nhờ cầu nguyện

Dù là bạn cầu nguyện cho chính mình hay cho người khác, để chữa lành bệnh hay vì hòa bình trên thế giới, hoặc đơn giản là ngồi thiền tĩnh tâm… thì tác động tốt đến sức khỏe đều tương tự. Các phương pháp tinh thần này có tác dụng làm giảm bớt mức độ căng thẳng (stress), vốn là một trong những yếu tố nguy cơ chính gây bệnh cho con người. Mặt khác các phương pháp này là công cụ tốt giúp con người có cái nhìn tích cực, vượt qua những thử thách khó khăn trong cuộc sống.

Ngồi thiền tĩnh tâm cũng giúp khỏe mạnh và sống lâu

Tiến sĩ Herbert Benson, chuyên gia tim mạch tại Trường Y Harvard và một người tiên phong trong lĩnh vực y học tâm – thân, đã phát hiện điều gọi là “phản ứng thư giãn” xảy ra trong thời gian cầu nguyện và thiền định. Ở trạng thái này, sự trao đổi chất của cơ thể giảm xuống, nhịp tim chậm, huyết áp giảm xuống, và hơi thở của chúng ta trở nên bình ổn và đều đặn hơn. Trạng thái sinh lý này đi cùng với hiện tượng sóng não chậm hơn, và cảm giác kiểm soát sự tỉnh táo yên tĩnh và yên tâm. Theo TS Benson : điều này có ý nghĩa quan trọng vì có hơn một nửa những người đến khám bác sĩ ở Mỹ ngày nay có vấn đề bệnh tật, như trầm cảm, tăng huyết áp, viêm loét, đau nửa đầu… gây ra bởi căng thẳng và lo lắng.

Tiến sĩ Andrew Newberg, Giám đốc Trung tâm cho Tâm linh và Tâm học tại Đại học Pennsylvania đã tiến hành một nghiên cứu về thiền định và cầu nguyện, cho thấy: ở trạng thái thiền định và cầu nguyện, cơ thể đều giảm hoạt động trong não, làm tăng nồng độ chất dopamine, là chất gắn liền với trạng thái hạnh phúc và niềm vui…

Cầu nguyện các đấng linh thiêng mới tốt cho sức khỏe

Tiến sĩ Ken Pargement của Đại học Bowling Green thực nghiệm như sau: hướng dẫn một nhóm người bị chứng đau nửa đầu ngồi thiền 20 phút mỗi ngày và lặp đi lặp lại lời cầu nguyện như: “Thiên Chúa là tốt. Thiên Chúa là hòa bình. Thiên Chúa là tình yêu“. Trong khi các nhóm khác sử dụng một câu không có ý nghĩa tâm linh, như: “Cỏ là màu xanh lá cây. Cát mềm.” Kết quả là những người thiền định và cầu nguyện ở nhóm 1 ít bị đau đầu hơn và chịu được các cơn đau tốt hơn so với các nhóm còn lại.

Một nghiên cứu được tài trợ bởi National Institutes of Health cho biết: nhóm những người cầu nguyện hàng ngày ít bị tăng huyết áp hơn đến 40% so với những người không cầu nguyện thường xuyên. Còn nghiên cứu của Trường Đại học Y Dartmouth cho thấy: những bệnh nhân phẫu thuật tim có niềm tin tôn giáo mạnh mẽ thì khả năng phục hồi hơn hẳn so với những người ít liên hệ tới tôn giáo. Nhiều nghiên cứu khác cho thấy những người thường xuyên cầu nguyện cải thiện hệ miễn dịch và giảm nguy cơ mắc (hoặc mức độ nghiêm trọng) nhiều bệnh, và sống thọ hơn người không cầu nguyện.

Thiền và cầu nguyện ảnh hưởng đến gen

Một câu hỏi đặt ra là: cầu nguyện tác động lên sức khỏe thông qua cơ chế nào?

Nghiên cứu gần đây nhất của TS. Herbert Benson cho rằng: thực hành tâm linh hàng ngày lâu dài giúp vô hoạt các gen kích hoạt viêm và làm chết tế bào. Như vậy tâm linh, tinh thần có thể tác động để sự hoạt hóa các gen trong cơ thể chúng ta và cầu nguyện có thể ảnh hưởng đến các chức năng của cơ thể ở cấp cơ bản và quan trọng nhất.

Cầu nguyện và ngồi thiền có tác dụng kích hoạt đến hoạt động của gen

Theo các nhà nghiên cứu thì không thể nói là cầu nguyện có thể thay thế cho các biện pháp điều trị y tế hiện đại, nhất là khi đang trong tình trạng cấp cứu (đó cũng không phải mục đích nguyên thủy hay xuất phát điểm của cầu nguyện).

Thực tế, cũng có một số người phản bác tác dụng của cầu nguyện. Nhưng các nhà khoa học hiện đại vẫn khẳng định: đây là các kết quả chân thực, các con số đã thống kê được về lợi ích sức khỏe khi người ta chân thành cầu nguyện hay tĩnh tâm thiền định.

BS. Ninh Hồng

(Theo Huffington Post)

Những nguyên nhân gây sưng mí mắt

Mắt bị sưng có thể đau hoặc không đau và có thể ảnh hưởng tới cả mí mắt trên và dưới. Dưới đây là những nguyên nhân thường gặp gây sưng mí mắt.

1. Dị ứng

Nếu mí mắt sưng lên kèm theo ngứa, đỏ, điều này có thể do dị ứng mắt. Bụi, phấn hoa và các chất gây dị ứng khác có thể kích thích mắt, do vậy gây phản ứng dị ứng. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến mí mắt sưng lên.

2. Kiệt sức

Kiệt sức hoặc mệt mỏi có thể khiến mí mắt trở nên sưng. Sự giữ nước xuất hiện qua đêm có thể cũng ảnh hưởng đến mí mắt. Điều này có thể khiến mí mắt bị sưng vào sáng hôm sau.

3. Khóc

Khóc có thể phá vỡ các mạch máu nhỏ trong mắt và mí mắt, đặc biệt nếu bạn khóc hàng giờ.

4. Mỹ phẩm

Khi các sản phẩm mỹ phẩm rơi vào mắt, nó có thể gây dị ứng trong mắt và các mô xung quanh làm mí mắt sưng lên.

5. Viêm tế bào ổ mắt

Đây là một nhiễm trùng xảy ra sâu trong mô của mí mắt. Tình trạng này có thể lây lan khá nhanh và cũng có thể gây đau. Những vi khuẩn trong các vết cắt nhỏ cũng đủ để gây ra tình trạng này.

6. Bệnh Grave

Đây là một rối loạn nội tiết gây ra tình trạng tuyến giáp quá hoạt. Tình trạng này cũng có thể khiến tuyến giáp giải phóng các tế bào để chống lại nhiễm trùng trong mắt. Các kháng thể được giải phóng trong quá trình này có thể gây sưng và viêm trong mắt.

7. Mụn rộp mắt

Đây là loại nhiễm trùng mụn rộp có thể xảy ra trong và xung quanh mắt. Tình trạng này phổ biến nhất là ở trẻ em. Mụn rộp mắt có thể trông giống như đau mắt đỏ nhưng không phải lúc nào cũng gây ra những tổn thương rõ rệt.

8. Viêm bờ mi

Các vi khuẩn có mặt trong và xung quanh mí mắt có thể gây viêm bờ mi. Những người bị tình trạng này mí mắt có thể có dầu.

9. Đau mắt đỏ

Đau mắt đỏ hay còn được gọi là viêm kết mạc. Đây là tình trạng mô mỏng và rõ lằm ở mí mắt và nhãn cầu. Chườm ấm có thể cũng giúp giảm đau gây ra bởi viêm kết mạc.

BS Thu Vân

(Theo Univadis/ Boldsky)

Bv K: Cứu sống cô gái mang khối u nặng 16kg gây suy thận

Chiều 5/7, Khoa Ngoại phụ khoa, Bệnh viện K cơ sở Tân Triều đã phẫu thuật thành công cho bệnh nhân tên Hoàng T.V , 22 tuổi, ở Lục Ngạn, Bắc Giang mắc khối u buồng trứng khổng lồ.

Quyết định sinh tử bóc khối u khổng lồ cứu bệnh nhân nguy cấp vì suy thận

Bệnh nhân nhập viện ngày 29/6 trong tình trạng suy kiệt, bụng căng to. Qua khai thác bệnh sử, các bác sĩ Khoa Ngoại Phụ khoa cho biết, bệnh nhân chưa lập gia đình, cách đây hơn 1 năm bệnh nhân V. có đi phẫu thuật nội soi cắt u buồng trứng trái tại địa phương. Tuy nhiên 3 tháng trở lại đây, gia đình phát hiện bụng bệnh nhân ngày càng to ra, cách đây 1 tháng bụng to khiến bệnh nhân khó thở, buồn nôn. 1 tuần trước khi nhập viện, bệnh nhân có biểu hiện tiểu ít, không đi lại được, chỉ nằm 1 chỗ, gia đình đưa bệnh nhân vào viện.

Kíp phẫu thuật khối u buồng trứng nặng 16kg

Khi vào viện, bệnh nhân trong tình trạng suy kiệt, mệt mỏi, phải thở ôxy, phù 2 chi dưới. Mặc dù khối u ở bụng rất to, tương đương với một thai phụ 9 tháng nhưng bệnh nhân chỉ nặng 47kg. Các bác sĩ cho biết, kết quả xét nghiệm và chụp chiếu cho thấy bệnh nhân có một khối u lớn chèn ép vào các tổ chức xung quanh, tuần hoàn bàng hệ vùng bụng. Khối u buồng trứng này rất lớn, có nhiều vách, chiếm toàn bộ ổ bụng, đè đẩy gan, dạ dày, tụy, lách, ruột non, u chèn ép làm giãn đài bể thận 2 bên gây suy thận. Xét nghiệm sinh hóa ure: 19,5mmol/l, creatinin 303 µmol/l, kali 5,47mmol/l.

Ước lượng đây là một ca bệnh khó vì khối u rất lớn, chèn ép nhiều cơ quan, cộng thêm thách thức là bệnh nhân bị suy thận, suy kiệt, nếu không phẫu thuật kịp thời, nguy cơ bệnh nhân tử vong rất cao. Ths.Bs Lê Trí Chinh cho biết, do thể trạng bệnh nhân suy kiệt, bác sĩ lo bệnh nhân không thể trải qua ca đại phẫu lớn nên từ khi nhập viện bệnh nhân được tiến hành hồi sức, nâng thể trạng, cộng thêm tình trạng suy thận khiến bệnh nhân khó có thể nâng cao thể trạng tốt. Không còn thời gian chờ đợi, các bác sĩ quyết tâm tiến hành phẫu thuật.

Ths. BS Lê Trí Chinh trước ca phẫu thuật

Kíp phẫu thuật gồm Ths.Bs Lê Trí Chinh , Ths.Bs Phạm Thị Diệu Hà , Ths.BS Nguyễn Văn Hà, BSCKII Nguyễn Thị Tuyết Dung là bác sĩ gây mê. Ca phẫu thuật kéo dài 1,5 giờ đồng hồ. Đúng như dự đoán trước mổ, khối u buồng trứng phải to chiếm toàn bộ ổ bụng, thành hóa vào phúc mạc ổ bụng dính và đè đẩy gan, cơ hoành, dạ dày, ruột non lên cao. U chèn ép làm giãn niệu quản và đài bể thận 2 bên. Trong quá trình phẫu thuật, êkíp phẫu thuật đã hút ra tới 9 lít dịch từ khối u, đồng thời gỡ dính, cắt bỏ khối u cân nặng tới 7kg. BS Chinh cho biết, đây là một khối u rất lớn, nặng tổng cộng 16kg. Qua xét nghiệm ban đầu cho thấy đây là khối u tuyến nang nhầy.

Phụ nữ cần đi khám phụ khoa định kỳ để phát hiện sớm bệnh

Ths.Bs Lê Trí Chinh cho biết, nếu không được phẫu thuật kịp thời, bệnh nhân có nguy cơ tử vong rất cao. So với sau phẫu thuật, bệnh nhân từ 47 kg giờ chỉ còn 31kg. Vài giờ đầu sau phẫu thuật, mặc dù bệnh nhân vẫn phải thở máy nhưng các chỉ số huyết động ổn định.

Bệnh nhân đã được phẫu thuật thành công.

BS Chinh chia sẻ, u nhầy thực chất thuộc một loại u nang buồng trứng, là bệnh có thể gặp ở bất cứ phụ nữ nào, thường là lành tính. Tuy nhiên nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, bệnh nhân vẫn có thể phải đối mặt với những nguy hiểm của u nang nhầy khi vỡ vào trong ổ bụng, có thể gây viêm phúc mạc hoặc tình trạng xoắn u, hay u to gây chèn ép các cơ quan, bộ phận bên trong. Do vậy, nếu phát hiện u buồng trứng cần được mổ sớm để tránh biến chứng và xác định chính xác bản chất khối u là lành tính hay ung thư.

Bác sĩ cho biết, việc chẩn đoán u buồng trứng hiện nay không quá khó qua khám lâm sàng và sự trợ giúp của siêu âm, vì vậy chị em phụ nữ cần có ý thức tuân thủ việc thăm khám sức khỏe định kỳ, nhất là khi thấy các bất thường.

Bác sĩ Chinh khuyến cáo, chị em phụ nữ nên đi khám phụ khoa và siêu âm ít nhất 1 lần/năm, nhất là phụ nữ ở độ tuổi sinh đẻ, nếu có những dấu hiệu bất thường ở ổ bụng (bụng dưới) như bụng to lên nhanh, đau bụng vùng hạ vị, rối loạn kinh nguyệt…, chị em phụ nữ cần đi khám ngay để loại trừ các u nang buồng trứng. Các loại u nang buồng trứng khi phát hiện sớm, các bác sĩ sẽ có tư vấn cần thiết và chỉ định can thiệp sớm cho bệnh nhân, tránh tình trạng để u quá to, ảnh hưởng tới sức khỏe mới đi thăm khám.

Hải Yến

Điều gì xảy ra khi con người đang ngủ?

Ngoài giấc mơ, còn có hàng loạt các sự kiện khác âm thầm diễn ra trong khi ngủ.

Giấc ngủ là một trạng thái đồng bộ cao, tăng cường sự tăng trưởng và trẻ hóa của hệ thống miễn dịch, thần kinh, xương và hệ thống cơ bắp. Ngủ diễn ra ở tất cả các loài động vật có vú, tất cả các loài chim, và nhiều loài bò sát, động vật lưỡng cư, cá. Ở con người và động vật có vú khác, và phần lớn các loại động vật khác đã được nghiên cứu như cá, chim, kiến, ruồi dấm..., giấc ngủ thường xuyên và chất lượng rất cần thiết cho sự sống.

Huyết áp và thân nhiệt giảm:

Không kể những giấc mơ, khi ngủ cơ thể xuất hiện tình trạng tụt huyết áp và nhiệt độ. Cơ chế này bắt đầu xuất hiện trước khoảng nửa giờ khi cơn ngủ ập tới. Mục đích là để làm chậm sự trao đổi chất đến mức hàng giờ mà không bị đói. Kết quả, nhịp tim và huyết áp cũng giảm theo. Tuy cơ chế trên diễn ra không trầm trọng nhưng nói chung, nhiệt độ cơ thể khi ngủ giảm khoảng 1,10C xuống còn 35,60C. Khi thân nhiệt giảm, cơ thể cần ít năng lượng hơn, không bị “lạnh đông” gây nguy hiểm đến tính mạng khi ngủ. Khi tỉnh dậy, huyết áp và nhịp tim nhanh chóng tăng trở lại để đáp ứng nhu cầu về năng lượng. Nhưng trong một thời gian ngắn, cơ thể có sự mất cân bằng, dẫn đến sự chậm chạp và tư duy mơ màng. Chính điều này, y học khuyến cáo mọi người không nên vùng dậy đột ngột, nên từ từ, sau đó mới đứng dậy đi ra ngoài, nhất là ở nhóm người cao niên.

Khi ngủ nghiệt độ cơ thể giảm khoảng hơn 1,10C

Phục hồi ký ức:

Cơ chế khá đặc thù khác khi ngủ là phục hồi ký ức, đây là công việc quan trọng của não bộ, bởi con người là sinh vật năng động, mọi hoạt động trong ngày sẽ tạo nên rất nhiều ký ức. Những ký ức này khi ngủ sẽ được não “biên tập” và lưu lại trong não, giống như lưu giữ số liệu trong máy tính để truy cập khi cần thiết.

Trong khi đang ngủ, não “tua lại” các sự kiện trong ngày, sắp xếp theo đúng catalo và sau đó đưa vào lưu lại trong các trung tâm nhớ dài kỳ của não. Đồng thời, não bộ cũng loại bỏ những ký ức không cần thiết, chỉ giữ lại những điều quan trọng và hữu ích cho các hoạt động bình thường. Về cơ bản, khả năng nhớ dài kỳ là vô song, nói cách khác, các thông tin này sẽ được lưu và dùng cho suốt cuộc đời nên khi về già người ta vẫn nhớ như in những kỷ niệm buồn vui của tuổi học trò. Hầu hết, mọi người có thể nhớ những kỷ niệm từ thời thơ ấu một cách sống động, song thực tế, cũng có người khả năng gợi lại ký ức khó khăn, phụ thuộc chủ yếu vào sức khỏe và các yếu tố khác của từng cá thể.

Vấn đề ưu tiên của bộ nhớ là rất cần thiết cho việc học hành cũng như phát triển các kỹ năng của từng người, như giải quyết vấn đề hay làm chủ một môn thể thao hay làm chủ phương tiện khi tham gia giao thông. Hầu hết, sự hợp nhất bộ nhớ thường xảy ra trong giai đoạn sâu nhất của giấc ngủ, giấc ngủ có sóng chậm, trong đó có ít các hoạt động khác của não. Trong quá trình chuyển đổi từ giấc ngủ sâu sang một trạng thái khác, gọi là giấc ngủ REM (rapid-eye movement), não sẽ ổn định lại những ký ức quan trọng để con người có thể truy cập nhanh sau này.

Hiện tượng lạ:

Hiện tượng lạ xuất hiện khi ngủ đến nay khoa học vẫn chưa có câu trả lời thỏa đáng, đó là co giật hay rùng mình (Body Spasms hay hypnic jerk). Khi cơ thể ngủ say thì đột nhiên giật mạnh, kèm theo cảm giác mơ màng, hụt chân. Bí ẩn của hiện tượng này có nhiều cách lý giải, có quan điểm cho rằng là do não bộ không nhận được tín hiệu, cơ thể đang đi vào trạng thái ngủ mà cứ tưởng rằng đang bị rơi tự do. Đặc biệt, có một khu vực màu xám trong não liên quan đến các hoạt động nói trên. Để phản ứng, não bộ phát tín hiệu rùng mình giúp người trong cuộc lấy lại cân bằng, vì vậy cơ thể xuất hiện tình trạng giật mạnh, đôi khi kèm theo thức giấc. Hiện tượng trên chủ yếu xuất hiện khi cơ thể bị mất sức hoặc chịu áp lực cao. Cũng có ý kiến cho rằng, các chi của cơ thể chịu sự điều khiển của não, khi cơ thể đi vào trạng thái ngủ, não bộ sẽ khống chế hoạt động của tứ chi, đưa các cơ vào trạng thái ngủ nghỉ. Nhất là khi các dây thần kinh trong cơ vẫn vận động nhưng phát tín hiệu nhầm tạo ra hiện tượng rùng mình. Theo các chuyên gia thần kinh, cơ chế nói trên là bình thường, vô hại, không gây ảnh hưởng đến sức khỏe.

Giảm cân:

Giảm cân khi ngủ được xem là hiện tượng độc đáo song lại ít được nhắc đến. Khi thức dậy, nhiều người cảm thấy khát, lý do cơ thể mất hơn 0,5kg nước “phóng không”, nhất là khi không khí bên trong phổi nóng lên tới 36,70C. Vì nhiệt độ phòng thấp hơn 36,70C nên không khí hít thở khi ngủ giảm đi, độ ẩm không khí và độ ẩm trong cơ thể cũng giảm theo, trọng lượng nước bị mất khoảng 0,02g cho mỗi lần hít thở, và cả đêm mất khoảng 0,5kg. Mọi người đều biết khi hít oxy vào (2 nguyên tử) và thở ra carbon dioxide (3 nguyên tử), do lượng nguyên tử đi ra lớn hơn số nguyên tử hít vào, nên trọng lượng giảm theo là điều dễ hiểu. Tương tự, điều này cũng xảy ra vào ban ngày nhưng nước và cacbon được bổ sung qua đồ ăn thức uống nên tổn thất trọng lượng là không đáng kể.

DS. Trang Nhung

(Theo Listverse - 5/2017)